Locus heterogeneityคือ

A single disorder, trait, or pattern of traits caused by mutations in genes at different chromosomal loci

Mode of inheritance คือ วิธีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมมีลักษณะการถ่ายทอด 3 วิธี คือ

1. การถ่ายทอดด้วยจีนเดียว (Monogenic Inheritance) วิธีนี้จีนที่ควบคุมมีลักษณะต่างๆ จะถูกถ่ายทอดไปสู่ลูกหลานรุ่นต่อไปตามกฎของเมนเดล (Mendelian Law) ซึ่งแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้
1.1 การถ่ายทอดโดยโครโมโซมเพศ(Sex-Linked Inheritance)หมายถึง การถ่ายทอดที่ถูกกำหนดโดยจีนบนโครโมโซมเพศ ไม่ว่าจะเป็นโครโมโซม X หรือ Y ทั้งนี้สามารถแบ่งได้เป็น 2 แบบ ดังนี้
1.1.1 Sexlinked dominant inheritance จะมีลักษณะเฉพาะคือ- ถ้าผู้ชายที่มีความผิดปกติเนื่องจาก sexlinked dominant gene แต่งงานกับผู้หญิงปกติ จีนที่ผิดปกติจะถูกถ่ายทอดไปสู่ลูกสาวเท่านั้นไม่ถ่ายทอดไปสู่ลูกชาย- ตามปกติแล้วในประชากรจะมีจำนวนผู้หญิงที่มี sex linked dominant gene เป็นสองเท่าของผู้ชาย
1.1.2 Sex- linked recessive inheritance - ลักษณะของโรคแสดงออกเฉพาะในเพศชาย เนื่องจากมีโครโมโซม X อันเดียว ซึ่งมีจีนที่มีความผิดปกติติดอยู่ - ขณะที่เพศหญิงมีจีนบนโครโมโซม X 2 อัน อาการของโรคจะไม่แสดงออก - หากจีนบนโครโมโซม X อันใดอันหนึ่งปกติ เว้นแต่ในกรณีที่ X genes ทั้งคู่จะเป็นจีนที่มีความผิดปกติ ซึ่งพบไม่บ่อยนักก็จะมีการแสดงของโรคได้ในเพศหญิงโรคที่มีการถ่ายทอดแบบนี้ ได้แก่ ตาบอดสีแดง-เขียว glucose6-phosphate dehydrogenese deficiency, Hunters syndrome, ocular albinism, hemophilia A,B, anhidrotic ectodermal dysplasia (กลุ่มอาการที่ไม่มีต่อมเหงื่อ ฟันหายไปและผมบาง)
1.2 การถ่ายทอดโดย autosome (Autosomal Inheritance) หมายถึง การถ่ายทอดที่ถูกกำหนดโดยจีนบน autosome
1.2.1 Autosomal dominant inheritance ได้แก่ dentinogenesis imperfecta ซึ่งมีอุบัติการณ์การเกิดโรค 1 ใน 8,000 (รูปที่ 7) การถ่ายทอดแบบนี้จะมีลักษณะ- พบผู้เป็นโรคในทุกรุ่นของตระกูล- โอกาสของการเกิดโรคในรุ่นต่อไปมีร้อยละ 50- สมาชิกครอบครัวที่ปกติจะไม่มีลูกหลานที่เป็นโรค- การเกิดโรคในแต่ละเพศไม่มีความแตกต่างกัน นอกจากนี้ โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมแบบ autosomal dominant ยังได้แก่

- Achondroplasia Alzheimers disease (บางราย),
- Epidermolysis bullosa (บางชนิด)
- Familial hypercholesterolaemia
- Osteogenesis imperfecta (บางชนิด)1.2.2 Autosomal recessive inheritance ผู้ที่จะแสดงลักษณะอาการถ่ายทอดด้วยวิธีนี้จะต้องมี genotype เป็น aa นั่นหมายถึงว่า ทั้งพ่อและแม่จะต้องมีจีน a อย่างน้อย 1 คืออย่างน้อย genotype ของพ่อและแม่จะต้องเป็น Aa ในกรณีนี้โอกาสที่ลูกจะมี genotype เป็น aa และแสดงอาการของโรคจะเป็นร้อยละ 25 การถ่ายทอดแบบนี้ส่วนใหญ่พ่อแม่จะมีลักษณะปกติ และมักจะแต่งงานกันในระหว่างพี่น้อง สำหรับอัตราการเกิดโรคในทั้งสองเพศนั้นไม่มีความแตกต่างกัน โรคที่ถ่ายทอดด้วยวิธีนี้ได้แก่ cystic fibrosis, deafness (บางชนิด), Epidermolysis bullosa (บางชนิด) Phynylketouria, Sickle cell disease, thalassaemia albinism, acatalasemia ซึ่งเป็นโรคที่ไม่มีการสร้างเอนไซม์ catalase ซึ่งทำหน้าที่ทำลาย hydrogen peroxide เป็นผลให้เกิด oral gangrene

2.ความผิดปกติของโครโมโซม (Chromosomal Aberration)เนื่องจากโครโมโซมประกอบด้วยจีนจำนวนมากที่ควบคุมลักษณะต่าง ๆ ดังนั้นความผิดปกติหรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับโครโมโซมไม่ว่าจะเป็นในแง่ปริมาณ(จำนวนจีน) หรือคุณภาพ มักจะทำให้เกิดโรคหรือความผิดปกติได้ นอกจากนี้ยังมีโรคอื่น ๆ เช่น Edward ,s syndrome มีโครโมโซมที่ 18 จำนวน 3 อัน Patau,s syndrome มีโครโมโซมที่ 13 จำนวน 3 อัน การมีโครโมโซมเพศจำนวนผิดไปจากปกติ ได้แก่ Turner,s syndrome ที่มีแต่โครโมโซม X อันเดียว Triple-X-syndrome ที่มีโครโมโซม X 3 อัน Klinefelter,s syndrome ที่มีโครโมโซม X 2 อัน โครโมโซม Y 1 อัน และ XYY male syndrome เป็นต้น

3.การถ่ายทอดด้วยปัจจัยหลายอย่าง (Multifactorial Inheritance)การถ่ายทอดแบบนี้บางครั้งเรียกว่า polygenic หรือ quantitative inheritance ใช้อธิบายลักษณะบางอย่างที่พบในประชากรซึ่งมีความแตกต่างกันในลักษณะการกระจายที่มีค่าต่อเนื่อง (continuous variable) เช่น ความสูง (รูปที่ 9) ขนาดของฟัน และขนาดของขากรรไกร เชื่อกันว่าความแตกต่างนี้เป็นผลมาจากปัจจัยหลายอย่าง ซึ่งอาจจะเป็นอิทธิพลร่วมกันของจีนหลายจีนและสิ่งแวดล้อม หลักการเกี่ยวกับการถ่ายทอดด้วยปัจจัยหลายอย่าง จึงมีประโยชน์ในการอธิบายผลของพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมที่มีต่อความแตกต่างระหว่างบุคคลในการเกิดโรคที่เป็น multifactorial diseases เช่น schizo phrenia, asthma, cleft lip and palate, coronary heart disease, diabetes, hypertension, neural tube defect โรคฟันผุและการสบฟันที่ผิดปกติ

PROGRAMS ที่ใช้คำนวณค่า LOD SCORE FACTOR คือ http://phg.mc.vanderbilt.edu/content/ezlod

หากเราต้องการคำนวณค่า LOD score เราต้องใส่Factor ดังต่อไปนี้

1.Length of genomic region in Morgan

2.Number of chromosomes

3.Cross over rate

4.Global significance level

5.Precision

http://sv4.gushare.com/file.php?file=a998f2e1fa28157b186d5d7c018143ca

http://sv2.gushare.com/file_confirm.php?file=7774a3a16a8e4b16b2169fee6794252f

http://frodo.wi.mit.edu/

ชื่อ น.ส. ทิพวรรณ หมื่นหนู

เลขทะเบียน.4812610980 เลขที่ 68

นักศึกษาคณะสหเวชศาสตร์

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์